Narciarstwo tourowe, śladowe i biegowe

Adresatami prezentowanego poradnika sÄ… w pierwszym rzÄ™dzie wszyscy zapaleni turyÅ›ci, dla których zima stanowiÅ‚a do tej pory wymuszonÄ… i niechcianÄ… przerwÄ™ w wÄ™drówkach górskich, a którzy „dojrzeli” do tego, by zmienić tÄ™ sytuacjÄ™ rozpoczynajÄ…c przygodÄ™ z zimowÄ… turystykÄ… narciarskÄ…. Autor ma nadziejÄ™, że także chodzÄ…ce już na nartach bÄ…dź rakietach Å›nieżnych osoby znajdÄ… w poradniku cenne dla siebie porady, wskazówki i uwagi dotyczÄ…ce ekwipunku, biwakowania w Å›niegu, typowych zagrożeÅ„ wiążących siÄ™ z zimowÄ… wÄ™drówkÄ…, etc.

Chociaż w poradniku często mówi się o nartach tourowych, NIE JEST on w żadnym wypadku podręcznikiem ekstremalnego narciarstwa wysokogórskiego, ski-alpinizmu itp. Dziedziny te wymagają wysokich technicznych umiejętności narciarskich (czasem także znajomości technik wspinaczki, asekuracji i in.) oraz pogłębionej wiedzy na temat zagrożeń typowych dla gór wysokich (lawin, niebezpieczeństwa spadających kamieni, porywistych wiatrów, ryzyka ostrych postaci choroby wysokościowej itd.). Ekwipunek ski-alpinisty, poza typowym wyposażeniem turystycznym, zawierać musi dodatkowe, adekwatne do trudności technicznych i niebezpieczeństw terenu elementy, takie jak: kask, raki, czekan, linę asekuracyjną, uprząż wspinaczkową, odpowiedni zapas karabinków, śrub lodowych, kostek, haków itp.

W poradniku nie poruszam także kwestii dotyczÄ…cych techniki zjazdowej – tej najlepiej uczyć siÄ™ na przygotowanym stoku lub w terenie pod kierunkiem instruktora lub innych kompetentnych osób. CaÅ‚kowicie pominiÄ™te zostaÅ‚y też, raczej maÅ‚o istotne dla poczÄ…tkujÄ…cych, informacje na temat różnego rodzaju zawodów narciarskich organizowanych w Polsce lub innych krajach europejskich.

Prezentowany tekst ma być pomocą przede wszystkim dla tych, którzy planują zimowe wycieczki turystyczne na obszarze niższych gór, po prostych technicznie trasach (Karpaty, Sudety, niższe grupy górskie Europy Zachodniej i Południowej, Skandynawii itp.). Ze względu na to, że i w tych pasmach spotyka się zimą rejony zagrożone lawinami, w poradniku zamieszczono rozdziały dotyczące podstawowych metod oceny ryzyka lawinowego oraz bardzo skrótowe omówienie ratownictwa i autoratownictwa w lawinisku. Dla bardziej doświadczonych turystów planujących pierwsze w życiu wyjazdy w nieco wyższe góry (Alpy, Pireneje, Kaukaz, trekkingi narciarskie w Azji lub górach obu Ameryk) dołączono krótki rozdział na temat choroby wysokościowej. Treść poradnika podzielona została na cztery podstawowe bloki tematyczne.

W pierwszym z nich (Wyposażenie narciarza) zaprezentowano krótką charakterystykę nart znajdujących zastosowanie w turystyce zimowej, przede wszystkim nart tourowych, oraz właściwego dla nich wyposażenia dodatkowego, a także ogólne zasady doboru, konserwacji i użytkowania sprzętu narciarskiego. Rozdział zamyka omówienie ubioru narciarza oraz ekwipunku, jaki powinien znaleźć się w jego plecaku podczas jednodniowej wycieczki.

Część druga (Poruszanie się w terenie) przedstawia podstawy pracy z mapą i kompasem, przybliża warunki terenowe spotykane poza przygotowanymi trasami narciarskimi oraz porusza zagadnienia związane z techniką wędrówki narciarskiej (wykorzystanie fok, przecieranie trasy, poruszanie się na odkrytych stokach itp.).

RozdziaÅ‚ trzeci (BezpieczeÅ„stwo w górach) zawiera omówienia najważniejszych i najczęściej spotykanych źródeÅ‚ zagrożeÅ„, na jakie narażony jest wÄ™drujÄ…cy zimÄ… turysta. SpecyfikÄ™ zimowej wÄ™drówki (warunki terenowe, pogodowe, „czynnik ludzki”, etc.) zdefiniowano tu pod kÄ…tem niebezpieczeÅ„stw, jakie potencjalnie mogÄ… siÄ™ z niÄ… wiÄ…zać. W części tej znalazÅ‚y siÄ™ też podrozdziaÅ‚y poÅ›wiÄ™cone aklimatyzacji, odmrożeniom, hipotermii oraz zagrożeniu lawinowemu.

W czwartym rozdziale (Wyprawy wielodniowe) poruszono kwestię wyposażenia wymaganego podczas wielodniowych wędrówek narciarskich oraz zimowego biwakowania w terenie.

Maciej Å»emojtel – z wyksztaÅ‚cenia leÅ›nik, z zamiÅ‚owania od prawie dwudziestu lat aktywny góroÅ‚az. IstotÄ… Å›wiadomej turystyki jest jego zdaniem chęć poznawania i odkrywania dla siebie fragmentów Å›wiata w każdym ich aspekcie: zarówno geograficznym i przyrodniczym, jak i ludzkim, zawartym w historii oraz kulturze mieszkaÅ„ców. Zgodnie z tÄ… ideÄ…, poczÄ…wszy od koÅ„ca lat 80. systematycznie eksploruje z plecakiem i namiotem góry Europy Åšrodkowej i PoÅ‚udniowo-Wschodniej. PrawdziwÄ… jego pasjÄ™ stanowiÄ… Karpaty rozumiane jako wieloskÅ‚adnikowy fenomen kulturowy i geograficzny. ZimÄ… wÄ™druje na nartach turystycznych. Za cel wycieczek obiera najchÄ™tniej odludne, trudno dostÄ™pne i rzadko odwiedzane rejony, gdzie turysta liczyć może jedynie na mapÄ™, kompas i wÅ‚asne umiejÄ™tnoÅ›ci. Nie znaczy to jednak, że nie można spotkać go na uczÄ™szczanych szlakach Beskidu ÅšlÄ…skiego lub Wyspowego – zawsze podkreÅ›la, że każda część Karpat ma swój wÅ‚asny niepowtarzalny „klimat”, a także mniej lub bardziej interesujÄ…ce oblicze kulturowe, zaÅ› obserwacja teraźniejszoÅ›ci danego regionu może być nie mniej pasjonujÄ…ca niż studiowanie jego historii. Jest jednym ze współzaÅ‚ożycieli istniejÄ…cego od 1997-ego roku Klubu Karpackiego (http://www.klub-karpacki.org). Na jego dorobek turystyczny skÅ‚ada siÄ™ dzisiaj ponad 200 wycieczek i wypraw, w tym niezliczone wÄ™drówki po polskich i sÅ‚owackich Karpatach, regularne, letnie i zimowe wycieczki na UkrainÄ™ i do Rumunii, wypady w góry BuÅ‚garii (Stara Planina, Pirin), Macedonii (Jakupica, Karadžica, Dautica, Baba Planina), Chorwacji (Velebit), SÅ‚owenii i in. Jego zwiÄ…zki z górami wychodzÄ… poza turystykÄ™. Przez wiele lat okresowo mieszkaÅ‚ w WoÅ‚owcu w Beskidzie Niskim, wraz z przyjaciółmi zajmowaÅ‚ siÄ™ m.in. hodowlÄ… kóz; pracowaÅ‚ w schronisku PTTK na Magurze MaÅ‚astowskiej. Z Beskidem Niskim, obok spÄ™dzonych w nim lat i przyjaźni z zamieszkujÄ…cymi go ludźmi, Å‚Ä…czÄ… go także badania prowadzone w trakcie studiów na Wydziale LeÅ›nym SzkoÅ‚y Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, dotyczÄ…ce drapieżnych chrzÄ…szczy zamieszkujÄ…cych obszar Magurskiego Parku Narodowego. Obecnie mieszka w Krakowie. Z wydawnictwem Bezdroża współpracowaÅ‚ przy okazji opracowania przewodnika Transylwania. Twierdza rumuÅ„skich Karpat. ArtykuÅ‚y krajoznawcze, zdjÄ™cia i relacje z wypraw publikowaÅ‚ w „PÅ‚aju” i na turystycznych stronach internetowych.